Vadeli Akreditif (Deferred Payment L/C) Nedir? Nasıl Çalışır? SWIFT Gösterimi, Avantajları ve Riskleri
Vadeli akreditif, ihracatçının akreditif şartlarına uygun belge ibrazı karşılığında ödemesini hemen değil, belirlenen vade sonunda aldığı akreditif çeşididir. İngilizcede “Deferred Payment Letter of Credit” veya “Deferred Payment L/C” olarak adlandırılır.
- 1 · AçılışVadeli ödeme yöntemi ve vade başlangıcı belirlenir.
- 2 · Yükleme ve İbrazMallar sevk edilir; belgeler bankaya sunulur.
- 3 · Uygun İbrazİnceleme sonucunda vadeli ödeme yükümlülüğü üstlenilir.
- 4 · Vade ve ÖdemeAkreditifte belirlenen tarihte ödeme yapılır.
Uygun ibrazın kabulü ile ödemenin yapılacağı tarih farklıdır. Vade başlangıcı akreditif şartlarına göre hesaplanır.
Vadeli akreditifin iki temel özelliği, ödemenin belirli bir vade sonunda yapılması ve ödeme yönteminin poliçe kabulüne dayanmamasıdır. Poliçe kabulüyle çalışan vadeli akreditifler ise kabul kredili akreditif olarak adlandırılır.
Vadeli Akreditif Nasıl İşler?
İhracatçı, akreditif şartlarına göre yüklemeyi gerçekleştirir ve belgeleri ibraz eder. Belgelerin uygun bulunması üzerine vadeli ödeme yükümlülüğü oluşur. Ödeme, akreditifte belirlenen vade tarihinde gerçekleştirilir.
| Aşama | Yapılan işlem |
|---|---|
| Akreditifin açılması | Vadeli ödeme yöntemi ve vadenin hesaplanma şekli belirlenir. |
| Yükleme ve ibraz | İhracatçı malları sevk eder, belgeleri hazırlar ve ibraz eder. |
| Belge incelemesi | Belgelerin uygun ibraz oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir. |
| Vadenin belirlenmesi | Akreditifteki başlangıç tarihi ve süre üzerinden ödeme tarihi hesaplanır. |
| Ödeme | Bedel, belirlenen vade tarihinde ödenir. |
Belgelerin inceleme sürecini Akreditifte Belgelerin Uygunluğu Nasıl Değerlendirilir? yazısında inceleyebilirsiniz.
Deferred Payment ve Acceptance Akreditif Arasındaki Fark Nedir?
Her iki yöntemde de ödeme vadelidir. Temel fark, poliçe kabulünün kullanılıp kullanılmamasıdır.
| Özellik | Deferred Payment | Acceptance |
|---|---|---|
| Türkçe karşılığı | Vadeli akreditif | Kabul kredili akreditif |
| Ödeme zamanı | Belirlenen vade sonunda | Kabul edilen poliçenin vadesinde |
| Poliçe | Ödeme yöntemi poliçe kabulüne dayanmaz. | Poliçe kabulü kullanılır. |
“Usance” ifadesi de vadeli ödeme anlamında kullanılabilir. Ancak bir akreditifin hangi yöntemle kullanılacağını belirlemek için yalnızca bu ifadeye bakmak yeterli değildir; akreditifin kullanım şekli ve ödeme şartları birlikte incelenmelidir.
Vadeli Akreditif Proformada Nasıl Gösterilir?
Vadeli akreditiflerde ödeme vadesi, net olarak ve yalnızca belgeler üzerinden tespit edilebilecek bir tarihi göstermelidir.
“Malların gümrüğe tesliminden 90 gün sonra” gibi bir ifade, ödeme tarihinin belirlenmesinde belirsizlik yaratabileceği için tavsiye edilmez. Bunun yerine “Konşimento tarihinden 90 gün sonra” şeklinde, vadenin belge tarihi üzerinden hesaplanmasını sağlayan bir ifade tercih edilmelidir.
| Proformada kullanılabilecek ifade | Anlamı |
|---|---|
| Letter of credit payable by deferred payment at 60 days after bill of lading date | Konşimento tarihinden 60 gün sonra ödemeli vadeli akreditif |
| Letter of credit payable by deferred payment at 45 days after commercial invoice date | Ticari fatura tarihinden 45 gün sonra ödemeli vadeli akreditif |
Açılış öncesinde ödeme şartlarının doğru belirlenmesini İthalat Akreditif Danışmanlığı sayfasında ele alıyoruz.
Vadeli Akreditif MT700 SWIFT Mesajında Nasıl Gösterilir?
Vadeli ödeme yönteminde akreditifin hangi banka nezdinde kullanılacağı ve kullanım şekli 41a, vadeli ödeme ayrıntıları ise 42P alanında gösterilir.
41A seçeneğinde banka BIC koduyla, 41D seçeneğinde ise isim ve adres bilgileriyle veya ilgili kullanım tanımıyla belirtilir.
Örnek 1: Yükleme Tarihinden 60 Gün Sonra Ödeme
41A: AVAILABLE WITH ... BY
CHASDEFXXXX
BY DEF PAYMENT
42P: NEGOTIATION/DEFERRED PAYMENT DETAILS
60 DAYS AFTER SHIPMENT DATEBu örnekte ödeme vadesi, yükleme tarihinden itibaren 60 gün olarak belirlenmiştir. Yükleme tarihinin ibraz edilen taşıma belgesinden nasıl tespit edileceği kontrol edilmelidir.
Örnek 2: Garanti Bankası Nezdinde Konşimento Tarihinden 75 Gün Sonra Ödeme
41D: AVAILABLE WITH ... BY
TURKIYE GARANTI BANKASI A.S.
ISTANBUL, TURKEY
BY DEF PAYMENT
42P: NEGOTIATION/DEFERRED PAYMENT DETAILS
75 DAYS FROM BILL OF LADING DATEBu örnekte akreditif Garanti Bankası nezdinde vadeli ödeme yöntemiyle kullanımda olup vade konşimento tarihi üzerinden hesaplanmaktadır.
Örnek 3: Uygun İbrazdan İtibaren 45 Gün Sonra Ödeme
41A: AVAILABLE WITH ... BY
BTFHTRISXXX
BY DEF PAYMENT
42P: NEGOTIATION/DEFERRED PAYMENT DETAILS
45 DAYS AFTER COMPLYING PRESENTATIONBu ifadede vade başlangıcı uygun ibraza bağlanmıştır.
Diğer alanları MT700 SWIFT Mesajı Nedir? yazısında inceleyebilirsiniz.
Vadeli Akreditifin Avantajları Nelerdir?
| Taraf | Avantaj |
|---|---|
| İhracatçı | Alıcıya vadeli ödeme sunarak rekabet avantajı sağlayabilir. |
| İhracatçı | Bankayla anlaşılması halinde alacağını iskonto ettirerek vadeden önce finansman sağlayabilir. |
| İthalatçı | Mal bedelini sevkiyattan belirli bir süre sonra ödeyerek nakit akışını planlayabilir. |
İskonto işlemi otomatik olarak gerçekleşmez. Bankanın işlemi kabul etmesi, uygulanacak faiz ve masraflar ile finansmanın koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrıntıları Vadeli Akreditif İskontosu yazısında bulabilirsiniz.
Vadeli Akreditifte Hangi Risklere Dikkat Edilmelidir?
| Risk | Kontrol edilmesi gereken nokta |
|---|---|
| Belirsiz vade başlangıcı | Vadenin hangi tarih veya belge üzerinden hesaplanacağı açık olmalıdır. |
| Rezervli ibraz | Vadeli ödeme seçeneği, uygun belge ibrazı zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. |
| Amir banka ve ülke riski | Risk değerlendirmesi ödeme vadesine kadar olan dönemi kapsamalıdır. |
| İskonto maliyeti | Vadeli satış fiyatı belirlenirken finansman maliyeti hesaba katılmalıdır. |
| Teyit kapsamı | Akreditifin teyit durumu ve vadeli ödeme taahhüdünün kapsamı kontrol edilmelidir. |
Vadeli akreditifte ihracatçı açısından temel amaç, yalnızca bir vade elde etmek değil; açıkça belirlenmiş bir vade üzerinden, uygun ibraz karşılığında ödeme alabilmektir. Akreditifin ve belge şartlarının kontrolü için İhracat Akreditif Danışmanlığı sayfasını inceleyebilirsiniz.