CMR ile Akreditifli İhracatta Belge ve Ödeme Riskleri
Bu yazımızda karayolu taşımalarında akreditif kullanımını ve ihracatçıların dikkat etmesi gereken riskleri ele alıyoruz. Özellikle kısa transit süreleri ile bankaların belge inceleme süreci arasındaki fark, işlemin başlangıcında değerlendirilmelidir.
- 1 · YüklemeMallar karayoluyla sevk edilir.
- 2 · TaşımaGüzergâha göre kısa sürede varış gerçekleşebilir.
- 3 · TeslimAlıcı, bankadaki belgeleri almadan malları teslim alabilir.
- 1 · Belge hazırlığıYükleme belgeleri toplanır.
- 2 · Bankaya ibrazBelgeler akreditifteki süre ve yere uygun sunulur.
- 3 · İncelemeBankanın belge incelemesi ve ödeme süreci devam edebilir.
İki akış ayrı süreçleri gösterir; kutuların karşılıklı konumu eşit süreyi ifade etmez.
Karayolu Taşımalarında Akreditif Süreci Nasıl İlerler?
Karayolu taşımalarında mallar, güzergâha göre birkaç gün içinde alıcıya ulaşabilir. Örneğin 4–10 günlük bir taşıma süresinin söz konusu olduğu işlemde, ihracatçı henüz belgeleri topluyor veya bankasına ibraz ediyor olabilir. Bu süre her güzergâh için sabit değildir.
Belgelerin hazırlanması ve bankalara ulaştırılması ayrıca zaman alır. Akreditif kapsamında inceleme yapan bankaların, ibraz gününü izleyen günden itibaren azami beş banka iş günü inceleme süresi bulunması da dikkate alındığında, mallar belge incelemesi tamamlanmadan teslim edilmiş olabilir.
Taşıma belgesinin özelliklerini Karayolu Taşıma Belgesi (CMR) Nedir? yazısında inceleyebilirsiniz.
CMR Malların Teslimini Bankadaki Belgelere Bağlar mı?
Karayolu işlemlerinde, alıcının bankadaki orijinal belgeleri almadan malları teslim alabileceği ihtimali esas alınmalıdır. CMR’nin banka kanalından gönderilmesi tek başına malın teslimini bankanın kontrolüne bağlamaz.
Taşıyıcının teslim uygulaması ve taşıma talimatları işlem öncesinde açıklığa kavuşturulmalıdır. Özellikle alıcı ve bildirim tarafı bilgilerinin nasıl kullanılacağı taşıyıcıyla teyit edilmelidir.
Mallar Teslim Edildikten Sonra Rezerv Çıkarsa Ne Olur?
Belgelerde rezerv bulunması, ödeme sürecini aksatabilir. Malların alıcıya teslim edilmiş olması, bankanın rezervli belgeleri kabul etmek veya ödeme yapmak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle ihracatçının önceliği, yüklemeden önce akreditif şartlarını yerine getirebileceğinden emin olmak ve rezervsiz ibraza hazırlanmaktır. Akreditifte Belgelerin Uygunluğu Nasıl Değerlendirilir? yazısında bankaların inceleme yaklaşımını bulabilirsiniz.
Akreditif İncelemesinde Hangi Noktalar Kontrol Edilmelidir?
- İstenen belgelerin karayolu taşımasına uygun olup olmadığı incelenmelidir.
- CMR ve diğer belgelerde talep edilen bilgilerin düzenlenebilirliği yüklemeden önce kontrol edilmelidir.
- Son yükleme tarihi, ibraz süresi ve akreditifin geçerlilik süresi birlikte değerlendirilmelidir.
- İhracatçının yerine getiremeyeceği şartlar için sevkiyat öncesinde düzeltme istenmelidir.
- Belgeler ibraz edilmeden önce son kontroller yapılmalıdır.
Ülke ve Banka Riski Nasıl Değerlendirilmelidir?
Alıcının güvenilirliğinin yanında amir bankanın ve işlem yapılan ülkenin riski de değerlendirilmelidir. Politik koşullar, transfer kısıtlamaları ve bankacılık sistemindeki gelişmeler zaman içinde değişebileceği için değerlendirme işlem tarihindeki koşullara göre yapılmalıdır.
Teyit Alınması Riski Ortadan Kaldırır mı?
Teyit seçeneği, özellikle ülke ve amir banka riskinin yüksek görüldüğü işlemlerde değerlendirilmelidir. Türkiye’deki güvenilir bir ticari bankanın teyidi, uygun ibraz karşılığında o bankanın da ödeme taahhüdünü sağlar.
Ancak teyit, belgelerdeki rezervleri ortadan kaldırmaz. İhracatçı, teyitli işlemde de akreditif şartlarına uygun ibraz yapmak zorundadır. Akreditifin yalnızca bir banka tarafından ihbar edilmiş olması da teyit verildiği anlamına gelmez.
İhracatçı Açısından Sonuç
Karayolu ihracatında akreditif kullanılırken malların bankalardaki belge incelemesi tamamlanmadan alıcıya ulaşabileceği kabul edilmelidir. Akreditifin titizlikle incelenmesi, riskli şartların yükleme öncesinde düzeltilmesi ve rezervsiz ibraz hazırlanması bu nedenle önemlidir.
İnceleme ve belge hazırlığı desteğini İhracat Akreditif Danışmanlığı sayfasında bulabilirsiniz.