Akreditif Kullanımı Türkiye’nin İhracatını Artırabilir mi? Maliyetler, Engeller ve Yeni Pazarlar
Türkiye’deki ihracatçıların akreditifi daha sık ve bilinçli kullanması, ihracatın artırılması açısından değerlendirilmesi gereken bir konudur. Buna rağmen 2023 yılı verilerinde akreditifin ihracattaki payı yalnızca %3,6 olarak görülmektedir.
Kaynak: TÜİK, 2023 yılı verileri.
TÜİK, gümrük beyannameleri aracılığıyla dış ticarete ilişkin çeşitli istatistikler tutmaktadır. Bunlardan biri de ihracatın ödeme yöntemlerine göre dağılımıdır.
2023 yılında ihracat işlemlerinin %68,3’ü mal mukabili, %16,7’si peşin ödeme ve %8,8’i vesaik mukabili yoluyla gerçekleştirilmiştir. Akreditif ise %3,6 payla sınırlı kalmıştır.
İhracatçılar açısından avantajlarına rağmen akreditifin neden az tercih edildiğini ve daha bilinçli kullanımının ihracata nasıl katkı sağlayabileceğini bu yazımızda ele alıyoruz.
İhracatçıları Akreditiften Uzaklaştıran Sebepler Nelerdir?
İhracatçıları akreditiften uzaklaştıran iki temel neden, ek maliyetler ve işlemlerin karmaşık yapısı nedeniyle yaşanabilen kötü tecrübelerdir.
Akreditif İşlemleri Ek Maliyet Getirir
Bankalar aracılığıyla yürütülen akreditif işlemleri, komisyon ve masrafları beraberinde getirir. Yazıda ele alınan koşullarda bu maliyetler, küresel ve yerel faiz oranlarına bağlı olarak ihracat bedelinin %1’i ile %4’ü arasında değişebilmektedir.
Akreditifin açıldığı ülke, teyitli olup olmaması, açılış ile ödeme arasındaki süre ve aracı bankaların komisyon oranları maliyeti etkileyen başlıca unsurlardır.
Gerekmedikçe teyitli akreditif kullanmamak, süreyi kısa tutmak, düzeltmeleri azaltmak ve daha düşük komisyon alan bankaları tercih etmek, ihracatçı ve ithalatçıların masrafları azaltmak için alabileceği başlıca tedbirlerdir.
Hesaplama örnekleri için Akreditif Açılış Masrafları ve Akreditif Teyit Masrafları yazılarını inceleyebilirsiniz.
Akreditifin Karmaşık Yapısı Kötü Tecrübelere Yol Açabilir
Akreditif, ihracatçıların dış ticarette karşılaştığı en teknik konulardan biridir. Kendine özgü kuralları ve işleyişi vardır.
Kuralları öğrenmek ve varsayımlarla işlem yapmamak, rezervli ibraz oranını azaltacaktır. Akreditif incelemesi mümkün olduğunca yükleme öncesinde tamamlanmalı; istenen bütün belgelerin akreditif şartlarına uygun biçimde ibraz edilebileceği teyit edilmelidir.
Yükleme sonrasında rezervlerin düzeltilmesi zor, masraflı ve zaman alıcı olabilir. Bazı durumlarda düzeltme imkânsız hâle de gelebilir.
Bu hazırlık için Rezervsiz Belge Hazırlama Önerileri yazısını okuyabilirsiniz.
Akreditif Kullanımı Yeni İhracat Pazarlarında Neden Önemlidir?
Türkiye 2023 yılında yaklaşık 255 milyar USD ihracat yapmıştır. Bunun 9,35 milyar USD’lik kısmı akreditifler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
Türkiye, ihracatının önemli bölümünü Avrupa’ya yapmaktadır. Ancak Avrupa, doygunluğa ulaşmış bir pazar olduğundan bu pazarda ihracatı önemli ölçüde artırmak zordur.
Daha fazla ihracat yapılabilecek ülkeler ele alındığında akreditifli ödemenin potansiyeli ortaya çıkmaktadır. Afrika, Orta Doğu ve Asya’daki ülkeler, akreditifi Avrupa ve ABD’deki firmalara göre daha çok kullanmaktadır.
Bu ülkelerdeki riskler dikkate alındığında, pek çoğuna vesaik mukabili veya açık hesap ihracat yapmanın uygun olmadığını düşünüyorum.
Rakip Ülkelerde Akreditif Uzmanlığı Nasıl Bir Yer Tutuyor?
İhracat pazarlarındaki rakiplerimiz, akreditife önem veren ülkelerdir. Yazıda esas alınan bilgilere göre dünya genelinde 30.000 CDCS sertifikalı akreditif uzmanı bulunduğu belirtilmektedir. Bunların 12.000’i Çin’de, 3.500’ü Hindistan’da ve 2.600’ü Güney Kore’dedir.
Yazıda ve gönderilen görselde dünya genelindeki toplam sayı 30.000 olarak belirtilmektedir. Sayılar kaynak metnin dönemine aittir; güncel sayılar olarak sunulmamaktadır.
Diğer başlıca Asya ülkeleri de dikkate alındığında, dünya genelindeki akreditif uzmanlarının yaklaşık %80’inin Asya’da bulunduğunu tahmin ediyorum.
Bu dağılımdan, Türkiye’nin ihracatını genişletebileceği pazarlardaki rakiplerinin akreditifi etkin kullanabildiği sonucuna varıyorum.
Türkiye’de Akreditif Kullanımının Artması İçin Önerim Nedir?
%7, bu yazıda dile getirdiğim hedeftir.
Bana göre Türkiye’nin ihracatını anlamlı biçimde artırabilmesi için akreditifli işlemlerin toplam ihracat içindeki payının ilk aşamada %7’ye çıkarılması gerekmektedir.
Bu gerçekleşmeden anlamlı ve sağlıklı bir ihracat artışı sağlanabileceğini düşünmüyorum.
Yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.