13 Kasım 2026 · Özgür EKER (CDCS)

Özet: Tanzanyalı bir balık ihracatçısı, Yeni Zelanda merkezli banka olmayan bir finans kuruluşunun SWIFT üzerinden gönderdiği akreditife güvenerek yükleme yaptı. Ancak akreditifte tüm ilgili belgelerin akreditif taraflarınca elle imzalanmasını isteyen, fiilen karşılanması mümkün olmayan bir şart bulunuyordu. İhracatçı şartı yeterince incelemeden sevkiyatı tamamladı ve belge ibrazında rezervle karşılaştı. Olay, akreditifi gönderen kuruluşun niteliği ile belge şartlarının yükleme öncesinde incelenmesinin önemini gösteriyor.

Akreditif İşlemlerinde Sahtekârlık Riski

Ticari hayatta olduğu gibi akreditif işlemlerinde de sahtekârlık, ülke ve hukuki riskler ile mücbir sebep kaynaklı sorunlar görülebilir. Sahtekârlık yalnızca sahte belgelerle ödeme talep edilmesi şeklinde ortaya çıkmaz; gerçekte güvenilir bir banka taahhüdü bulunmadığı hâlde akreditif açılmış izlenimi yaratılması da ihracatçı için ciddi bir risktir. Bu tür durumlarda ihracatçı, ödeme güvencesine sahip olduğunu düşünerek mallarını sevk edebilir.

Yeni Zelanda'dan Gelen Akreditif

Olayda Tanzanyalı bir balık ihracatçısına, Yeni Zelanda merkezli, banka statüsünde olmayan bir finans kuruluşu tarafından SWIFT üzerinden akreditif gönderildi. İhracatçı, akreditifi gönderen kuruluşun niteliğini ve metindeki şartları yeterince değerlendirmeden sevkiyata başladı.

Belge İbrazını Engelleyen Şart

Akreditifin 7. maddesinde, sevkiyatla ilgili bütün belgelerin akreditif referans numarasını taşıması, tarihli ve mühürlü olması, ayrıca akreditifin bütün taraflarınca elle imzalanması ve ilk ibrazda sunulması isteniyordu.

Kritik nokta: İhracatçının bütün ilgili belgeler üzerinde akreditifin tüm taraflarının elle atılmış imzalarını temin etmesi fiilen mümkün değildi. Bu nedenle söz konusu şart, uygun ibrazı engelleyebilecek nitelikteydi.

Yükleme Yapıldı, Belgeler Rezervli Çıktı

Tanzanyalı ihracatçı akreditifi tam anlamadan balıkların sevkiyatını gerçekleştirdi. Sonrasında yaptığı belge ibrazında akreditif şartlarına uyumsuzluk nedeniyle rezervle karşılaştı. Kullanıcının aktardığı gerçek olayda bu süreç, ihracatçının dolandırılmasıyla sonuçlandı.

Olayın Gösterdiği İki Temel Risk

Birincisi, SWIFT üzerinden bir akreditif mesajı alınması tek başına gönderen kuruluşun banka olduğu veya güvenilir bir banka ödeme taahhüdü bulunduğu anlamına gelmez. İkincisi, akreditifteki belge şartları yükleme öncesinde dikkatle incelenmeli ve uygulanabilir olup olmadıkları değerlendirilmelidir.

Sonuç: İhracatçı yalnızca akreditif açıldığı bilgisine dayanarak yükleme yapmamalı; akreditifi gönderen kuruluşun niteliğini ve uygun belge ibrazının gerçekten mümkün olup olmadığını önceden kontrol etmelidir.

← Örnek Olaylar bölümüne dön